Панжамонь Миколерясь
Шяйтанць аф ош, а сурбряшка районнай центраня. И тя районнай центраняса эрясь-ащесь Панжамонь Миколерясь. Тяниеньге нинге «ого-ого», вожиятне перьфканза аф сатыхть. Калмамста шары баба, пиравамста илань пети, сялондомстовок кирдемс сави, киндивок прянц обжамс аф макссы. Вов ни шачсь-удалась. Кодама аньцек историяс ашезь повонда. И фалу лисендсь коськста.
Тяни Миколерясь эряй ськамонза. А мзярда-бди ульсь мирдец, кудоц пяшксель шабада. Весть срхкась Параша ошу тувонь прянкса, пиленкса-пулонкса. Кядьсонза кяскавоц. Келептезе кургонц и цють кшнинь лишмонь алу ашезь пова. Няезь погонцотне. Сюцезь, визделгофтозь. Виденцякшнесь авась, кода аньцек маштсь. Погонцотне салава ктордсть лангсонза, но штраф сяка пантфтсть кядьстонза. А эста штрафсь ульсь цалковай. Параша венептсь колма цалковайхть. Алятне ярмакть сявозь, а сдачань, квитанциянь максома аш. Авась учсь, учсь. Нажядсь капитанти.
— Тейть мезе?
— Кода мезе? Колма цалковайста сдача учан.
— Ах, сдача… Аш сдачазе. Архт ётак кить туркс мековасу.
И вдь тусь Параша. Тозонга ётась, мекиеньге сась.
— Тага аф туй, учи.
— А тяни мезе нюрьксят?
— Сдача учан.
— А тяни кодама сдача эряви? Колмоксть колайть правилатнень. Штрафське колма цалковайхть.
— А тя шалхкалот аф эряви, — мярьгсь авась капитанти. И эцезе мокшенданц никсаманцты. — Мон шиньберьф тя каготкять инкса фермаса тапан, а тон палканяса яфиезь ёрасак кядьстон норгомс. Ах, лима-сюна.
— Урядафт тяста, ату усктядязь ков эряви. Содасак, мезе оржа кяльцень инкса ули?
— Мезевок аф ули, мрдафтк ярмаконязень.
Ашезе мрдафта. И Панжамонь Миколерясь тусь погонцотнень оцюняснонды пеняцяма. Вешезе отделть, музе баярнятьке. Ушедсь урокоткшнема-явсекшнема. Эсь ярмаконцка максозь, кяскавонцка пяшкодезь. И мянь ошста Шяйтану ускозь. Кинди Параша аф азсы, кивок аф верондай. Но тя историясь афкукс ульсь.
А кода нолясь мишендемс эсь паньфкя. Сембонди эряви сяда кяжиня, прянь шаракофтыня. Мезьста аньцек ашезь шорсе Параша самогонка. Кольф вареньятне, пирьфонь нярьхкамасне, саразонь назёпне, пяляз, прянь шаракофты тишетне, сембе нолявсть тевс. Авась аф ёфси ёньфтомоль, ульсть салдоркссонза уйхть. Нолдасы шоряфонц, варжамонза тердьсы Миколенц ёмла дуганонц. Нюрьхтяй кафтошка стакан, мамафтсы. Кда шобдавас аф лиси мезевок мархтонза, ласьки прянь пчкафтома, ушеды Параша нолдафонц мишендема, Шяйтанонь алятнень гаснема. Пекурматне, сидеста ушу ласькондематне, лима-сюнокс тиендематне мяльс аф сявондевихть. Миколец хуш и винань сюдоф, сими, мезе палы, мезе кяжи, но Порувонц паньфста аф сими. Кшнинь потма, кле, эряви, штоба тяфтама помойда симомс.
А мзяра ломань каванякшнесь, гаснесь. Участковайсь Мешалкин тонаткшнезе. Шобдава аньцек варьхмоди, ласьки:
— Просковь Иванна, кантт.
Илять шиц пяк стакаль. Тага нюрьхтяй стопканя. Авась сяшкава аердавсь эздонза, арьсесь тонафтомс.
Пингсь сёксель, шобдаль. Мешалкин ласьксь Парашань пяли.
— Иванна, пароль ба стопканя каподемс, машфтовонь тячи шиньберьф.
— И мезе ни стане тиеть, што сяшкава шавить эсь пряцень.
— Мезе? Мезе? Кати-мезе. Сявомс хуш тонь. «Сяпиня» нолят? Нолят. Мишендят. Мон тонь лангозот коньцайне сельмонень? Коньцайне. А лиятненди мон казяман, пяк казяман. И каготт сёрмадан, и штрафт пантфтан. А тон, няк, эсь ломанят, аш сюцице, кирдице-кардайце.
— И видекс аш. Монць азоравась. Идне ошеват, Миколезе пингта инголе кадомань. Мезе мялезе, сянь и тиян.
— Мон тянь колга, што ли.
— А мезень колга ина?
— Мон каготт аф тяшнян, штрафт аф паннефтян кядьстот.
— Да вдь монцьке тейть честь путан, варчсефтса кядьстот эсь паньфкязень. Вестьке эздот кенкшкязень ашине пяксне.
Параша шарьхкодсь, што аф стане калякондай. Кие инголенза, содасы кунара. Тя ломанть эзда мезе мяльце можна учемс. Куйхть-ватракшт авать потмосонза. Эрь шиня мамафты инекуйть эса, а сон нинге няренц пурясы, питне касфни. Рас тяфта, ожу, кле, тячи мамафтте.
— Кати месть, Михал Михалыч, мархтот чаптама. Цебярят тон алясь. «Фирменнайть» эзда?
— Самай сянь эзда, нюрьхтяк стопканя.
Мешалкин симсь эсь, и Мачалкин подполковникть, и рьванц шумбрашиснон инкса. Ашезе юкста лятфтамс и кудазоравать шумбрашинц. Мамась тк мамась.
— Аньцек шразень ваксс афоль пра, — кфчядсь прязонза мяльсь. — Эста месендян?
Пцтай кавлалда Миколерясь лихтезе погонцоть кудстонза. Ушесь шобдаль, сельмешама аф няят.
— Аре куду вятемак,— указовась Парашанди Мешалкин.
— Аф ни, куду тонцьке пачкодят. Ату рьвяце гадяви, мирдень короды. Пикссефтсамак нинге кядьстонза. Мярьги, фталган шуры-мурынь тефт якафттада.
— Хэ-хэ-хэ..., — алясь. — Тонь мархтот?! Анювозе во…
И кеподезе вяри види кядень пяльхканц.
— А тон сире ведьмат, яга-бабат. Тьфу лангозот.
— Монга сякоть колга.
Параша чаподезе кенкшенц, сувась куду. А Мешалкин пачкодсь шабранц назём лоткозонза. Эшелязе эсь прянц, пяцьказень щамонзон. Ушедсь караулса пешкоткшнема. Таргазь назём лоткста курнянь келеса. Тяда меле куватьс ашезь сашенда эсь паньфкянь мишендить пяли.
Тяфтама историяс повондсь и светонь проверяйсь Лапкин. Сай мамамац, ласьки счётчиконь ванома. Авась канды стопканя. Тяни кие-бди пачфтезе, што Лапкинонь айдязь покодема вастстонза. А кить пялонза ашезе юкста. Ожу, кле, тонафтса тя инекуйтьке.
— Сёма, «фирменнайть» эзда?
— Фирменнайть, Просакай.
Мамафтозе стане, што «шуванясь» музе. Шинек-венек мековасу ушу ласькондсь, кодамовок надобиянди ашезь пчкафтов. Недляшка муцясь пря, меле кемокстась потмоц.
Тяда меле, мярьгат, эшентьфтезь алять. Симоманцка кадозе.
Тяни Панжамонь Миколерясь оцю ошса унок ванни. Шяйтанонь алятне срхкайхть ошу вахтас, сонга кочкасыне паршинянзон. Кафта недлят ошса, пяле ков Шяйтанца. Ваннембяльсь тонцень ни ваннетянза, зарниктонга зарник. То сиде моронят бабанц кядьста морафты, то ёфкс кодамовок азонтфты. Морамонга машты, азондомасовок сафтсы. Параша озай диван лангс и ушеды:
Машеньканьке-няканя,
Семьяса сон тяконя.
Мяльнянц ванцазь,
Танцтиняда андсазь.
Пяк ляпоня кяльняц,
Монга ванца мяльнянц.
Тядянцты аф шутендай,
Бабанц мархта шутендай.
Машаняньке ой да ай,
Бабань кельги, бабань шнай.
Бабацка пяк шнасы,
Катк оцюняста касы.
А конашкава шабась ризназь васьфтсы эрь туманц. Пяле ковста авась аф азовомшка лажаткшни Шяйтану, шачема кудозонза. Сяс тумати ушеды аноклама кафтошка шида инголе. Шабась тянь семботь няйсы.
— Бабай, а тя мезе? — кизефнесы стирнясь, няфтемок щамонзон лангс.
— А тя, Машенька, дембель.
— Тядяй! Тядяй! А бабазе визькс валса корхни.
— Тя валсь аф визькс, стирняй.
— Кода аф визькс? Визькс.
— Катк ина тонь лацот ули.
Цёрацка нолдасы прянц. Аш мялец нолдамс тядянц Шяйтану.
— А тон месть мстыят, нолдайть салдорксцень?
— Да тяфтак. Тонь мархтот сяда интересна.
— Тят ризна, цёрай. Кафта недлятне кода кафта шит ётайхть. Мольфтьса нинге мялентень.
— Тонь мархтот аф моли мяленьке мзярдовок.
— Ну и пара. А ванды тееньге дембель. Просковь Иваннань эса учи Шяйтанць. Моразь куду.
Мокшавась веньберьф аф уды,
Шачем велесь мяльсонза.
Поездсь нармонькс лийфтьсы куду,
Шяйтанць учи эсонза.
Эхи велень эряфсь пара,
Эхи велень эряфсь «гож».
Кельгсы Шяйтанонц Параша,
Аф эряви теенза ош.
Тяни Миколерясь эряй ськамонза. А мзярда-бди ульсь мирдец, кудоц пяшксель шабада. Весть срхкась Параша ошу тувонь прянкса, пиленкса-пулонкса. Кядьсонза кяскавоц. Келептезе кургонц и цють кшнинь лишмонь алу ашезь пова. Няезь погонцотне. Сюцезь, визделгофтозь. Виденцякшнесь авась, кода аньцек маштсь. Погонцотне салава ктордсть лангсонза, но штраф сяка пантфтсть кядьстонза. А эста штрафсь ульсь цалковай. Параша венептсь колма цалковайхть. Алятне ярмакть сявозь, а сдачань, квитанциянь максома аш. Авась учсь, учсь. Нажядсь капитанти.
— Тейть мезе?
— Кода мезе? Колма цалковайста сдача учан.
— Ах, сдача… Аш сдачазе. Архт ётак кить туркс мековасу.
И вдь тусь Параша. Тозонга ётась, мекиеньге сась.
— Тага аф туй, учи.
— А тяни мезе нюрьксят?
— Сдача учан.
— А тяни кодама сдача эряви? Колмоксть колайть правилатнень. Штрафське колма цалковайхть.
— А тя шалхкалот аф эряви, — мярьгсь авась капитанти. И эцезе мокшенданц никсаманцты. — Мон шиньберьф тя каготкять инкса фермаса тапан, а тон палканяса яфиезь ёрасак кядьстон норгомс. Ах, лима-сюна.
— Урядафт тяста, ату усктядязь ков эряви. Содасак, мезе оржа кяльцень инкса ули?
— Мезевок аф ули, мрдафтк ярмаконязень.
Ашезе мрдафта. И Панжамонь Миколерясь тусь погонцотнень оцюняснонды пеняцяма. Вешезе отделть, музе баярнятьке. Ушедсь урокоткшнема-явсекшнема. Эсь ярмаконцка максозь, кяскавонцка пяшкодезь. И мянь ошста Шяйтану ускозь. Кинди Параша аф азсы, кивок аф верондай. Но тя историясь афкукс ульсь.
А кода нолясь мишендемс эсь паньфкя. Сембонди эряви сяда кяжиня, прянь шаракофтыня. Мезьста аньцек ашезь шорсе Параша самогонка. Кольф вареньятне, пирьфонь нярьхкамасне, саразонь назёпне, пяляз, прянь шаракофты тишетне, сембе нолявсть тевс. Авась аф ёфси ёньфтомоль, ульсть салдоркссонза уйхть. Нолдасы шоряфонц, варжамонза тердьсы Миколенц ёмла дуганонц. Нюрьхтяй кафтошка стакан, мамафтсы. Кда шобдавас аф лиси мезевок мархтонза, ласьки прянь пчкафтома, ушеды Параша нолдафонц мишендема, Шяйтанонь алятнень гаснема. Пекурматне, сидеста ушу ласькондематне, лима-сюнокс тиендематне мяльс аф сявондевихть. Миколец хуш и винань сюдоф, сими, мезе палы, мезе кяжи, но Порувонц паньфста аф сими. Кшнинь потма, кле, эряви, штоба тяфтама помойда симомс.
А мзяра ломань каванякшнесь, гаснесь. Участковайсь Мешалкин тонаткшнезе. Шобдава аньцек варьхмоди, ласьки:
— Просковь Иванна, кантт.
Илять шиц пяк стакаль. Тага нюрьхтяй стопканя. Авась сяшкава аердавсь эздонза, арьсесь тонафтомс.
Пингсь сёксель, шобдаль. Мешалкин ласьксь Парашань пяли.
— Иванна, пароль ба стопканя каподемс, машфтовонь тячи шиньберьф.
— И мезе ни стане тиеть, што сяшкава шавить эсь пряцень.
— Мезе? Мезе? Кати-мезе. Сявомс хуш тонь. «Сяпиня» нолят? Нолят. Мишендят. Мон тонь лангозот коньцайне сельмонень? Коньцайне. А лиятненди мон казяман, пяк казяман. И каготт сёрмадан, и штрафт пантфтан. А тон, няк, эсь ломанят, аш сюцице, кирдице-кардайце.
— И видекс аш. Монць азоравась. Идне ошеват, Миколезе пингта инголе кадомань. Мезе мялезе, сянь и тиян.
— Мон тянь колга, што ли.
— А мезень колга ина?
— Мон каготт аф тяшнян, штрафт аф паннефтян кядьстот.
— Да вдь монцьке тейть честь путан, варчсефтса кядьстот эсь паньфкязень. Вестьке эздот кенкшкязень ашине пяксне.
Параша шарьхкодсь, што аф стане калякондай. Кие инголенза, содасы кунара. Тя ломанть эзда мезе мяльце можна учемс. Куйхть-ватракшт авать потмосонза. Эрь шиня мамафты инекуйть эса, а сон нинге няренц пурясы, питне касфни. Рас тяфта, ожу, кле, тячи мамафтте.
— Кати месть, Михал Михалыч, мархтот чаптама. Цебярят тон алясь. «Фирменнайть» эзда?
— Самай сянь эзда, нюрьхтяк стопканя.
Мешалкин симсь эсь, и Мачалкин подполковникть, и рьванц шумбрашиснон инкса. Ашезе юкста лятфтамс и кудазоравать шумбрашинц. Мамась тк мамась.
— Аньцек шразень ваксс афоль пра, — кфчядсь прязонза мяльсь. — Эста месендян?
Пцтай кавлалда Миколерясь лихтезе погонцоть кудстонза. Ушесь шобдаль, сельмешама аф няят.
— Аре куду вятемак,— указовась Парашанди Мешалкин.
— Аф ни, куду тонцьке пачкодят. Ату рьвяце гадяви, мирдень короды. Пикссефтсамак нинге кядьстонза. Мярьги, фталган шуры-мурынь тефт якафттада.
— Хэ-хэ-хэ..., — алясь. — Тонь мархтот?! Анювозе во…
И кеподезе вяри види кядень пяльхканц.
— А тон сире ведьмат, яга-бабат. Тьфу лангозот.
— Монга сякоть колга.
Параша чаподезе кенкшенц, сувась куду. А Мешалкин пачкодсь шабранц назём лоткозонза. Эшелязе эсь прянц, пяцьказень щамонзон. Ушедсь караулса пешкоткшнема. Таргазь назём лоткста курнянь келеса. Тяда меле куватьс ашезь сашенда эсь паньфкянь мишендить пяли.
Тяфтама историяс повондсь и светонь проверяйсь Лапкин. Сай мамамац, ласьки счётчиконь ванома. Авась канды стопканя. Тяни кие-бди пачфтезе, што Лапкинонь айдязь покодема вастстонза. А кить пялонза ашезе юкста. Ожу, кле, тонафтса тя инекуйтьке.
— Сёма, «фирменнайть» эзда?
— Фирменнайть, Просакай.
Мамафтозе стане, што «шуванясь» музе. Шинек-венек мековасу ушу ласькондсь, кодамовок надобиянди ашезь пчкафтов. Недляшка муцясь пря, меле кемокстась потмоц.
Тяда меле, мярьгат, эшентьфтезь алять. Симоманцка кадозе.
Тяни Панжамонь Миколерясь оцю ошса унок ванни. Шяйтанонь алятне срхкайхть ошу вахтас, сонга кочкасыне паршинянзон. Кафта недлят ошса, пяле ков Шяйтанца. Ваннембяльсь тонцень ни ваннетянза, зарниктонга зарник. То сиде моронят бабанц кядьста морафты, то ёфкс кодамовок азонтфты. Морамонга машты, азондомасовок сафтсы. Параша озай диван лангс и ушеды:
Машеньканьке-няканя,
Семьяса сон тяконя.
Мяльнянц ванцазь,
Танцтиняда андсазь.
Пяк ляпоня кяльняц,
Монга ванца мяльнянц.
Тядянцты аф шутендай,
Бабанц мархта шутендай.
Машаняньке ой да ай,
Бабань кельги, бабань шнай.
Бабацка пяк шнасы,
Катк оцюняста касы.
А конашкава шабась ризназь васьфтсы эрь туманц. Пяле ковста авась аф азовомшка лажаткшни Шяйтану, шачема кудозонза. Сяс тумати ушеды аноклама кафтошка шида инголе. Шабась тянь семботь няйсы.
— Бабай, а тя мезе? — кизефнесы стирнясь, няфтемок щамонзон лангс.
— А тя, Машенька, дембель.
— Тядяй! Тядяй! А бабазе визькс валса корхни.
— Тя валсь аф визькс, стирняй.
— Кода аф визькс? Визькс.
— Катк ина тонь лацот ули.
Цёрацка нолдасы прянц. Аш мялец нолдамс тядянц Шяйтану.
— А тон месть мстыят, нолдайть салдорксцень?
— Да тяфтак. Тонь мархтот сяда интересна.
— Тят ризна, цёрай. Кафта недлятне кода кафта шит ётайхть. Мольфтьса нинге мялентень.
— Тонь мархтот аф моли мяленьке мзярдовок.
— Ну и пара. А ванды тееньге дембель. Просковь Иваннань эса учи Шяйтанць. Моразь куду.
Мокшавась веньберьф аф уды,
Шачем велесь мяльсонза.
Поездсь нармонькс лийфтьсы куду,
Шяйтанць учи эсонза.
Эхи велень эряфсь пара,
Эхи велень эряфсь «гож».
Кельгсы Шяйтанонц Параша,
Аф эряви теенза ош.
Жанр: Юмористический рассказ
Автор: Илья Вешкин

